1. desember og fullveldiš

Žaš fer ekki mikiš fyrir hįtķšarhöldum nś į fullveldisdaginn og nįšist žó 1918 sį įfangi sem skipti sköpum fyrir Ķslendinga sem žį uršu žjóš mešal žjóša. Ķ ęsku minni heima į Hallormsstaš var žetta hįtķšisdagur ekki sķšur en 17. jśnķ eftir lżšveldisstofnunina 1944. Žaš er kaldhęšnislegt aš nś skuli vera viš völd į Ķslandi rķkisstjórn sem vinnur aš žvķ baki brotnu aš fęra til baka žann įvinning sem forfešur okkar nįšu fram ķ sjįlfstęšisbarįttunni. Hvernig mį žaš vera aš meirihluti į Alžingi Ķslendinga skuli ekki sjį aš sér og draga til baka umsóknina um ašild aš Evrópusambandinu? Žessa dagana veršur žaš ljósara en įšur aš fęra į vald yfir fjįrmįlum ESB-rķkja undir kommissarana ķ Brussel, til višbótar viš žaš fullveldisafsal sem fyrir var. Mętti ég bišja žį žingmenn VG sem greiddu ašildarumsókn atkvęši sitt óheilladaginn 16. jślķ 2009 aš hugsa sinn gang. Žeirra er įbyrgšin aš haldiš er įfram višręšum viš ESB um aš farga fullveldinu.

Hįrrétt įkvöršun hjį Ögmundi

Ögmundur Jónasson innanrķkisrįšherra hefur reynst farsęll ķ starfi og ekki minnkar hlutur hans viš žį įkvöršun aš synja umsókn Kķnverjans um kaup į Grķmsstöšum į Fjöllum. Įkvöršunin er byggš į réttri lagatślkun, yfirveguš og vel rökstudd. Žaš er heldur bįgt aš hlusta į višbrögš žeirra sem gagnrżna nišurstöšu Ögmundar ķ žessu mįli į fjįrhagslegum forsendum. Žingmašur Samfylkingarinnar sem fór offari ķ Kastljósi Sjónvarps ķ gęrkvöldi sį ķ hillingum 400 störf ķ hótelrekstri į Hólsfjöllum sem nś vęru oršin aš engu. Mörgum viršist fyrirmunaš aš lęra af sögunni og kollsteypum sem köllušu yfir žjóšina efnahagslegt hrun haustiš 2008. Margur veršur af aurum api segir orštękiš og žaš į vel viš um žį sem lįta glepjast af gyllibošum eins og hér voru į feršinni og krefjast žess aš rįšamenn snišgangi lög landsins.

Of mikiš fęrst ķ fang samtķmis

Fyrirsögnin er sótt ķ pistil minn sem birtist į heimasķšu um sl. įramót. Žar var m.a. įtt viš stjórnlagažingiš sem nś er ķ uppnįmi. Eftir aš hafa bent į stór višfangsefni ķ kjölfar hrunsins, Icesafe og vanda heimilanna, vék ég aš stjórnlagažinginu og ESB-umsókninnni žessum oršum:

Allt hefši žetta nęgt landslżš og stjórnkerfi aš fįst viš žótt ekki vęri rįšist ķ višameiri mįl horft til framtķšar, svo sem endurskošun stjórnarskrįr lżšveldis okkar, aš ekki sé talaš um aš sękja fyrir Ķslands hönd um ašild aš Evrópusambandinu. Hvoru tveggja var žó knśiš fram fyrir forgöngu rķkisstjórnar og meš žįtttöku stjórnarandstöšu į Alžingi, umsókn um ESB-ašild meš naumum meirihluta en ašeins einn greiddi atkvęši gegn lögum um stjórnlagažing. Svikist var aftan aš kjósendum meš fyrri įkvöršunina og sś sķšari um endurskošun stjórnarskrįrinnar hefši žurft mun lengri ašdraganda og betri undirbśning, mešal annars til aš ręša ķtarlega spurninguna um samskipti Ķslands viš önnur rķki.

Nś eftir nišurstöšu Hęstaréttar ętti Alžingi aš taka sér góšan tķma įšur en nęstu skref eru stigin. Lķtil žįtttaka ķ kosningum til stjórnlagažingsins bar ekki vott um aš meirihluti žjóšarinnar teldi mįliš brżnt. - Sjįlfur notaši ég atkvęšisréttinn eins og ķ öllum almennum kosningum til žessa og er eftir sem įšur žeirrar skošunar aš endurskoša žurfi stjórnarskrįna ķ heild sinni.

Hugmynd forsętisrįšherra um aš Alžingi skipi žį fulltrśa sem kjörnir voru į stjórnlagažingiš sem einskonar rįšgefandi nefnd įn žess aš til kosninga komi tel ég ótęka. 

 


Į stjórnlagažingi hvķlir mikil įbyrgš

Įstęša er til aš óska žeim velgengni sem valdir voru į stjórnlagažing. Žeirra bķšur mikiš og vandasamt verkefni sem ętlašur er stuttur tķmi til aš leysa. Ašdragandi žingsins hefur ekki veriš sem skyldi, sįralķtil mįlefnaleg umręša ķ samfélaginu um verkefniš, ž.e. sjįlfa stjórnarskrįna, kynning frambjóšenda takmörkuš og oft yfirboršsleg af žeirra hįlfu, flókiš kosningakerfi og sķšast en ekki sķst afar lķtiš žįtttaka ķ kosningunum, sem óhjįkvęmilega veikir umboš samkomunnar.

Nišurstaša kosninganna var ef til vill fyrirsjįanleg, žar sem inn į žingiš velst fyrst og fremst fólk sem hefur veriš įberandi ķ umręšunni eftir hruniš, žótt žaš hafi tjįš sig um annaš meira en nżja stjórnarskrį. Žannig felst ķ śtkomunni ašvörun žegar kemur aš spurningunni um persónukjör. Sama į viš um fjarvist landsbyggšarfólk į samkomunni.

Mér fannst Žorvaldur Gylfason gefa rangan tón ķ upphafi ķ fjölmišlum og męla af yfirlęti en ekki hógvęrš eftir góša śtkomu. Hvernig datt honum ķ hug strax ķ upphafi aš boša helmings fękkun žingmanna og lįta žaš sķšan fylgja sögunni aš Alžingi mętti ekkert um slķka hugmynd segja, ef hśn birtist sem tillaga frį stjórnlagažingi? Hefur hann ekki kynnt sér lagarammann um žetta žinghald? Žar meš er ekki sagt aš nśverandi fjöldi žingmanna eša kjördęmaskipan eigi aš vera óumbreytanlegar stęršir. Um žau įlitamįl hef ég tjįš mig į fyrri stigum.

Vonandi sżna kjörnir fulltrśar į žetta žing yfirvegun um leiš og žeir leitast viš aš bśa sig sem best undir verkefniš fram aš upphafi žinghaldsins, m.a. meš žvķ aš hlusta į sem flestar raddir ķ samfélaginu.

 


Tillagan um ESB-ašild sem flokksrįš VG hafnaši

Į flokksrįšfundi VG ķ Hagaskóla 20. nóvember 2010 var hafnaš meš 38 atkvęšum gegn 28 višaukatillögu Ragnars Arnalds varšandi  ESB-ašild. Efniš var sótt ķ upphaflega tillögu 70 flokksmanna sem Atli Gķslason flutti į fundinum, en sś tillaga var dregin til baka ķ von um samkomulag um mįliš. Sś von brįst. Formašur flokksins, Steingrķmur J. Sigfśsson, lét ekki svo lķtiš aš eyša einu orši aš žessari tillögu.   

 

Višbótin viš tillögu VG-forystunnar sem meirihluti į flokksrįšsfundinum felldi var eftirfarandi:  

 

Fyrirhugaš ašlögunarferli į žvķ aš stöšva og ekki aš leyfa bošašar fjįrveitingar śr sjóšum ESB inn ķ ķslenskt efnahags- og stjórnmįlalķf.  Jafnframt telur flokksrįš VG óhjįkvęmilegt aš nśverandi umsóknarferli verši fęrt ķ nżjan farveg og žegar į žessum vetri fįist į hreint ķ samningavišręšum hver sé afstaša ESB til żmissa helstu grundvallarhagsmuna Ķslands, mešal annars: 
  • Hvort Ķsland hafi óbreytt og óskoraš forręši yfir 200 mķlna fiskveišilögsögu.
  • Hvort įfram verši ķ gildi sś undanžįga sem Ķsland hefur samkvęmt EES samningi til aš takmarka fjįrfestingar erlendra ašila ķ sjįvarśtvegi.
  • Hvort Ķsland haldi rétti sķnum sem strandrķki og fari įfram meš samningsumboš og forręši vegna ķslenskrar lögsögu į sviši fiskveiša og hafréttar mešal annars meš tilliti til deilistofna.
  • Hvort ķslensk stjórnvöld hafi rétt til aš takmarka og eftir atvikum banna innflutning į lifandi dżrum, hrįu kjötmeti og öšrum žeim vörum sem ógnaš geta hreinleika og öryggi ķ ķslenskum landbśnaši og ķslenskri nįttśru.
  • Hvort Ķslendingar rįši sjįlfir hvernig hagaš verši framleišslustżringu ķ landbśnaši og geti dregiš śr styrkjum og aukiš žį įn utanaškomandi afskipta.
  • Hvort Ķsland geti stašiš utan Evrópsku varnarmįlastofnunarinnar og stašiš utan viš samstarf ESB į sviši varnarmįla sem śtheimti m.a. lišsmenn til višbragša, frišargęslu og hernašar.
  • Hvort Ķsland haldi ótvķręšu forręši sķnu og stöšu sem strandrķki og sjįlfstęšur samningsašili mešal rķkja į noršurslóšum.
  • Hvort tryggt verši aš ķslenskir kjarasamningar gildi į ķslenskum vinnumarkaši žannig aš launakjör séu ekki sett į alžjóšlegan uppbošsmarkaš eins og ķtrekaš hefur gerst  innan Evrópusambandsins m.a. meš įkvöršunum ESB-dómstólsins.
 Žegar svör liggja fyrir af hįlfu ESB verši kannaš ķ žjóšaratkvęšagreišslu hvort landsmenn séu reišubśnir til įframhaldandi višręšna viš ESB um ašildarsamning į žeim grundvelli.  

Ķrland finnur fyrir blessun evrunnar

Innantökur Evrusvęšisins halda įfram. Ķ kjölfar Grikklands fylgir Ķrland sem nś skal dregiš ķ böndum į sóttarsęng af ESB-forystunni, žvert į vilja og yfirlżsingar rįšamanna ķ Dublin aš žeir geti séš um sig sjįlfir. Óttinn viš aš grķska veikin sé aš breišast śt um allt evrusvęšiš er slķkur aš van Rompuy "forseti ESB" sagšist ķ gęr óttast um framtķš sambandsins. Į eftir Ķrlandi smitist Portśgal og žį fer aš styttast ķ aš Ķtalķa og Spįnn taki veikina, en žaš eru bitar sem engir öryggissjóšir rįša viš aš kyngja. Vandi žessara rķkja er af mismunandi toga en sameiginlegt žeim er aš vera reyrš ķ spennitreyju evrunnar. Žaš er žó sś höfn sem Samfylkingin vill sigla Ķslandi inn ķ, hvaš sem žaš kostar og megi žaš taka 10-20 įr ķ ašlögun. Žann 12. október sl. lįsum viš ķ Morgunblašinu langt fagnašarerindi Össurar utanrķkisrįšherra um framtķš Ķslands innan ESB. Hann sagši žar m.a. um gjaldmišilinn:

"Kostir okkar ķ žessum efnum eru einungis tveir: Króna ķ fjötrum hafta eša evran. ... Evran tryggir okkur višskiptafrelsi į nżjan leik, agar fjįrmįlalķfiš, og skapar stöšugra umhverfi, žar sem vextir verša sambęrilegir og ķ helstu višskiptalöndum okkar."

Fróšlegt er aš bera žennan bošskap saman viš žann veruleika sem nś blasir viš į Ķrlandi. Višbótarkostnašur į erlend lįn er aš sliga Ķra, žar sem įhęttuvextir eru um 10% į sama tķma og Žjóšverjar og fleiri bśa viš 3%. Fjįrlagahalli Ķra nemur nś um 30% af vergri landsframleišslu og er um tķfalt hęrri en forskrifaš er ķ Maastricht-reglunum. Tala atvinnuleysingja į Ķrlandi er aš nįlgast hįlfa milljón og ašeins Spįnn og Lettland hafa hęrra atvinnuleysishlutfall.

Hvernig vęri aš Össur legši lykkju į leiš sķna og kęmi viš ķ Dublin į nęstunni til aš halda žar fyrirlestur um įgęti evrunnar og framtķšarsżn sķna um Ķsland ķ ESB.  


Eitthundraš sendu forystu VG įskorun vegna ESB-umsóknar

Į mįlžingi VG um utanrķkismįl fyrir helgina var lögš fram įskorun undirrituš af 100 félögum og stušningsmönnum flokksins vķša aš af landinu svohljóšandi:

"Viš undirrituš félagar og stušningsfólk Vinstrihreyfingarinnar gręns frambošs hvetjum forystu flokksins til aš beita sér gegn ašild Ķslands aš Evrópusambandinu og ašlögunarferli sem hefur slķka ašild aš markmiši.  

 

Į žvķ rśma įri sem lišiš er frį žvķ naumur meirihluti Alžingis tók įkvöršun um ašildarumsókn hafa forsendur breyst ķ grundvallaratrišum. Umsóknin snżst ekki lengur um aš kanna hvaš ķ boši er af hįlfu ESB, eins og įšur var lįtiš ķ vešri vaka, heldur er nś aš hefjast flókiš ferli ašlögunar aš regluverki og stofnanakerfi ESB meš milljarša fjįraustri frį Brussel. Slķkar greišslur frį Evrópusambandinu gera aš engu žęr vonir aš hér fari fram lżšręšisleg og hlutlęg umręša um kosti og galla ašildar.   

 

Ķ öšru lagi hefur komiš skżrt fram hjį stękkunarstjóra ESB aš Evrópusambandiš veitir ekki varanlegar undanžįgur frį meginreglum Lissabonsįttmįlans, m.a. žeirri reglu aš Evrópusambandiš tekur sér śrslitavald til yfirrįša yfir sjįvaraušlindum ašildarrķkjanna. Nżleg višbrögš Evrópusambandsins viš veišum ķslenskra skipa į makrķl ķ ķslenskri lögsögu sżna įžreifanlega hvers er aš vęnta ef žjóšin afsalar sér samningsrétti um veišar śr deilistofnum ķ hendur ESB.   

 

Ķ žrišja lagi hafa allar skošanakannanir seinasta įriš sżnt andstöšu yfirgnęfandi meirihluta kjósenda viš ašild Ķslands aš ESB. Įframhaldandi ašlögunarferli er žvķ gróf ögrun viš lżšręši ķ landinu.   

 

Vinstrihreyfingin gręnt framboš hefur margķtrekaš andstöšu sķna viš ESB-ašild, m.a. fyrir seinustu alžingiskosningar.  Öll žessi atburšarįs er ķ fullkominni andstöšu viš stefnu VG og fyrirheit forystumanna flokksins. Viš undirrituš gerum skżlausa kröfu um aš trśnašarmenn VG fylgi stefnu flokksins, bęši ķ orši og į borši."    

 

Hér var um tįknręna ašgerš en ekki almenna undirskriftasöfnun aš ręša. Višbrögš forystunnar viš įskoruninni munu vęntanlega koma ķ ljós į nęstu vikum. 

 


Nįrrśruverndarrįš hafnaši sśrįlsverksmišju viš Straumsvķk 1975

Įriš 1975 leitaši Višręšunefnd um orkufrekan išnaš įlits Nįttśruverndarrįšs į žeirri hugmynd Alusuisse aš reisa sśrįlsverksmišju viš Straumsvķk til aš vinna sśrįl śr innfluttu bįxķti fyrir įlverksmišju fyrirtękisins. Raušu lešjunni eitrušu sem nś hefur valdiš mesta mengunarslysi ķ sögu Ungverjalands įtti aš koma fyrir ķ Merardal į Reykjanesi. Gert var rįš fyrir aš dęla henni žangaš ķ leišslum meš sjóvatni frį verksmišjunni.

Rök Nįttśruverndarrįšs sem ég įtti žį sęti ķ voru ašallega tvķžętt: margskonar mengun frį sjįlfri verksmišjunni, m.a. mikil rykmengun, og andstaša viš aš safna upp eitrušum śrgangi į įšur óröskušu svęši į Reykjanesskaga.


Ašlögunarferliš aš ESB er gróf ķhlutun meš milljarša mśtugreišslum

Ķ löngu minnisblaši til utanrķkismįlanefndar sem menn geta kynnt sér ķ heild į slóšinni http://www.eldhorn.is/hjorleifur/vett2010/IPAMinnisblad.doc kemur fram hvernig fyrirhugaš er aš nota 28 milljónir evra eša į fimmta milljarš króna til aš sannfęra ķslensku žjóšina um įgęti ašildar aš Evrópusambandinu. Vinnu aš sérstakri landsįętlun og nżtingu fjįrmunanna veršur mišstżrt frį Brussel, žar į mešal stušningi "sem rekinn er beint af framkvęmdastjórninni og felur m.a. ķ sér ašstoš sérfręšinga og fjįrmögnun fręšslu- og kynnisferša sem įlitnar eru mjög mikilvęgar ķ umsóknarferlinu."

Meš svonefndri "fjölęrri heildarįętlun" sem framkvęmdastjórnin ķ Brussel śtbżr į aš "styrkja stjórnsżsluna ... til aš hśn geti tekist į viš žęr breytingar sem innleišing ESB-löggjafarinnar hefur ķ för meš sér" og "undirbśa jaršveginn fyrir vęntanlega žįtttöku ķ sjóšum og samstarfsįętlunum." Meš "skjótvirkri" tęknilegri ašstoš (TAIEX) fį Ķslendingar "ašgang aš stórum hópi sérfręšinga frį ašildarrķkjum ESB sem ašstoša viš undirbśning aš breytingu į löggjöf, reglum og innleišingu", allt aš fullu styrkt af Evrópusambandinu.

Žessu til višbótar er kvešiš į um "verkefnastušning" m.a. til aš tryggja FYRIRFRAM samręmt innheimtu- og upplżsingakerfi um tolla og viršisaukaskatt, og "žarf slķkt kerfi aš vera til stašar žegar viš inngöngu og veršur naušsynlegt aš hefja undirbśning ĮŠUR EN ljóst er hvort Ķsland mun gerast ašili eša ekki."

Vęntanlegir eru hingaš herskarar af erlendum įróšursmönnum ESB auk žess sem Ķslendingum gefst kostur į styrkjum til utanfarar til höfušstöšva ESB og vķšar til aš sannfęrast um įgęti ESB-ašildar. Grófari ķhlutun ķ ķslensk mįlefni hefur ekki sést ķ manna minnum meš tilbošum um mśtugreišslur ķ duldu og ódulbśnu formi. Į heimasķšu minni www.eldhorn.is/hjorleifur ręši ég um hvernig žessi ašför rķmar saman viš yfirlżsta stefnu VG undir fyrirsögninni "Eigum viš aš trśa žessu um VG-forystuna?"


Mikilvęgar samžykktir vegna ašildarumsóknar aš ESB

Nżlišin helgi skilaši góšum nišurstöšum fyrir okkur sem andsnśin erum ašild aš Evrópusambandinu og gert höfum kröfu um aš umsókn um ašild verši dregin til baka. Samžykkt landsfundar Sjįlfstęšisflokksins ķ mįlinu er afdrįttarlaus og markar tķmamót ķ afstöšu žess flokks. Į flokksrįšsfundi Vinstrihreyfingarinnar gręns frambošs bar einnig hįtt umręšu um sama efni. Fyrir fundinum lį tillaga žar sem skoraš var į žingflokk VG aš standa aš žvķ aš draga ašildarumsókn Ķslands til baka. Į fundinum lżstu margir ręšumenn yfir stušningi viš žį kröfu en einnig komu fram efasemdarraddir um aš rétt vęri aš stķga slķkt skref meš tilliti til rķkisstjórnarsamstarfsins.

Eftirfarandi afgreišsla fundarins į tillögunni hlżtur aš vekja athygli og teljast til tķšinda:

"Flokksrįšsfundur VG samžykkir aš vķsa tillögu um ašildarumsókn aš Evrópusambandinu til mįlefnažings, sem haldiš veršur į haustmįnušum. Forsendur ESB umsóknar eru breyttar og ķ žvķ ljósi er mikilvęgt aš mįliš verši tekiš til gagngerrar endurskošunar. Jafnframt felur flokksrįš stjórn flokksins aš skipa hiš fyrsta undirbśningshóp til aš halda utan um mešferš mįlsins fram aš mįlefnažinginu vegna fyrirhugašs mįlefnažings. Flokksrįš ķtrekar andstöšu VG viš ašild aš Evrópusambandinu og vķsar til fyrri samžykkta ķ žeim efnum." 

Žessar samžykktir ķ stofnunum tveggja ķslenskra stjórnmįlaflokka koma 10 dögum eftir aš ESB fellst formlega į aš taka upp ašildarvišręšur. Žęr bętast viš žęr skżru vķsbendingar sem fram hafa komiš ķ skošanakönnunum žar sem ašeins um fjóršungur ašspuršra lżsir yfir fylgi viš ašildarumsókn. Jafnvel Samfylkingin ętti aš gera sér ljóst hversu įbyrgšarlaust žaš er aš ętla aš halda fast viš fyrri įkvöršun og verja dżrmętum tķma og miklum fjįrmunum ķ ferli sem skżr meirihluti landsmanna er andsnśinn.

 

 

 


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband